Topal_Osman_Aga
Atatürk’ün Muhafız Komutanı Giresunlu Topal Osman Ağa

Osman Ağa 1883’te Giresun’un Hacı Hüseyin Mahallesinde doğdu. Ailesi Feridunzaler olarak bilinip Soyadı Kanunu ile Feridunoğlu soyadını almıştır. Babası Hacı Mehmet Efendi annesi Zeynep Hanım’dır. Osman Ağa’nın babası tüccardır. Dedesi ise kaptandır. Varlıklı bir aileye mensuptur.[1] Osman Ağa ortaöğretimini yarım bırakmış geçimini tütün ve kereste ticaretiyle sağlamıştır. Osman Ağa, Aksu Deresi ağzında Rumlar tarafından kurulan kereste fabrikasına kayınbiraderi ile ortak oldu.  Panazoğlu Hacı İsmail Ağa’nın kızı Hatun Panaz Hanımla evlenmiştir. Bu evliliğinden İsmail ve Mustafa adında iki oğlu vardır. Zamanla lider özellikleri, cömertliği ve varlığı nedeniyle yöre halkı tarafından “AĞA” lakabıyla anılmaya başladı.[2] .Balkan Savaşı’na katılmış, dizinden yaralanmıştır. I.Dünya Savaşına katılmış, Ruslara karşı Batum ve Harşıt’ta çarpışmıştır. Osman Ağa’nın gönüllü taburu Rusların Harşıt Çayını geçmesine mani olmuş, Tirebolu’nun işgalini önlemiştir. Mondros Mütarekesinden sonra Belediye Başkanı olan Osman Ağa, burada 400 yıl sulh içinde yaşayan Rum ve Ermenilerin, işgalci çeteler kurarak çabuklaştırıcı çalışmalara başlamaları üzerine, gönüllü birliği ile bu işgal çabalarının belini kırmıştır. Rum ve Ermeni işgalci çeteleri, Osman Ağa’yı tehcir işlerinden sorumlu göstermişler, yakalama emri çıkartmışlardır. Bu olay üzerine Osman Ağa, Şebinkarahisar bölgesine yerleşmiştir. 8 Mayıs 1919 tarihinde Yunan Kızılhaç heyetini taşıyan bir Yunan gemisi Giresun’a gelir. Heyet 11 Mayıs 1919 tarihinde Taşkışla’ya beyaz renkli Yunan Kızılhaç bayrağını, daha da ileriye gidip, 5 Haziran tarihinde Pontus bayrağını asarlar. Bunun üzerine Osman Ağa harekete geçer, işgal bayraklarını indirip, Türk bayrağı asar. Aynı yıl Temmuz ayı içinde Osmanlı Hükümeti tarafından affedilen Osman Ağa, İzmir ilinin Yunanlılar tarafından işgali üzerine,  17 Mayıs 1919’da Giresun’da büyük bir miting düzenlemiş, işgali protesto etmiştir. Osman Ağa’nın büyük önder Mustafa Kemal ATATÜRK ile ilk buluşması 29 Mayıs 1919 günü Havza’da gerçekleşmiştir. Bu buluşmadan sonra sadece ondan aldığı emirlerden güç alarak daha rahat hareket etmeye başlamıştır. Müdafai Milliye Cemiyetinin kurulmasını da sağlayan Osman Ağa, Erzurum kongresi için Ali Naci Duyduk ve İbrahim Hamdi Beyi temsilci göndermiştir. 12 Kasım 1920’de Atatürk ile yeniden buluşan Osman Ağa, onun isteği üzerine önce 10 kişilik daha sonra da 100 kişilik bir muhafız grubunu Ankara’ya göndermiştir. Milli şuurun oluşması ve harekete geçmesi için Giresun’da Gedikkaya isimli bir de gazete çıkaran Osman Ağa, Giresun Belediye Başkanı unvanıyla Kasım 1920’de Ankara’ya gitmiş, 12 Ocak 1921 tarihinden itibaren de 42. ve 47. Alayların kurulması çalışmalarına başlamıştır. Osman Ağa komutasındaki 47. Gönüllü Alayı Mart 1921’deki Koçgiri Ayaklanmasını bastırmıştır. Osman Ağa komutasındaki bu alay ve Hüseyin Avni Alpaslan komutasındaki 42. Alay Sakarya Savaşında büyük bir kahramanlık ve cesaret örneği vermiştir. 42. Alayın büyük bir kısmı komutanları Hüseyin Avni Alpaslan ile birlikte şehit düşmüştür. Savaştan kısa bir süre sonra, Osman Ağa, Trabzon milletvekili Ali Şükrü Beyin ölümünden sorumlu tutulmuş, 2 Nisan 1923’te çıkan bir çatışmada henüz 40 yaşındayken vefat etmiştir.

[1] Seyfullah Çiçek, Topal Osman, İstanbul, 2011, s.23

[2] Süleyman Beyoğlu, Milli Mücadele Kahramanı Giresunlu Osman Ağa, İstanbul,2009, s.27,28

Sercan YILMAZ