gokturk_devleti5
Bilge Kağan

II. Göktürk Devletinin tartışmasız en önemli hükümdarı olan. II. Göktürk Devletini kuran İlteriş (Kutluk) Kağan’ın oğludur. Babası öldüğünde çok küçük yaşta olan Bilge Kağan, amcası Kapgan Kağan tarafından yetiştirilmiş ve amcası ölene dek onun yanında kalmıştır. Kapgan kağan öldükten sonra yerine oğlu İnel, Kağan olsa da Bilge Kağan ihtilal yaparak İnel Kağanı tahtan indirmiş ve 23 yaşında İkinci Göktürk Devleti’nin başına geçmiştir. Bilge Kağan böylece İkinci Göktürk Devleti’nin hükümdarı olmuş ve binlerce yıl boyunca unutulmayacak hayatına “kağan” olarak başlamıştır. Devletin başına geçtiği andan itibaren ilk iş olarak sağlam ve uzun süre boyunca etkili olacak bir yönetim sistemi geliştiren Bilge Kağan, ordularının başına kardeşi Kül Tiğin’i geçirmiştir. Kardeşiyle birlikte ülke içindeki isyanları bastırmıştır. 720 yı­lında, Çinliler’in 300.000 kişilik ordusu, Türk ülkelerine saldırdı. Bilge Kağan, bu or­duyu püskürtmeyi başardı. 725 yılında veziri Tonyukuk 731 yılında ise as­kerî başarılarıyla büyük ün salmış olan kardeşi Kül Tigin öldü. Bilge Kağan döneminde Göktürk Devleti’nin sınırları Çin’in Şan-Tung ovasından, İç Asya’da Karaşar bölgesine, kuzeyde Bayırku sahasından Ani ırmağı ve Batı Demir Kapı’ya kadar ulaştı. Önce veziri Tonyukuk’u sonra kardeşi Kül Tegin’i kaybeden Bilge Kağan’ı, Çinlilerle işbirliği yapan bakanı Buyrak Cor zehirledi. Yatağında hasta yatarken, kendisini zehirleten bakan ve yardımcısını öldüren Bilge Kağan, 25 Kasım 734’de öldü.

Sercan YILMAZ